Áfall er oft skilgreint sem sálræn þjáning sem verður vegna atburðar sem er svo mikill að hann heltekur sálarlífið og veldur oft mikilli  truflun á daglegu lífi. Áföll eru mismunandi. Sum þeirra er hægt að segja nokkurn veginn fyrir um meðan önnur gerast skyndilega og oft við ofsafengnar og yfirþyrmandi kringumstæður. Áföll hafa varanleg áhrif á fólk. Hversu mikil eða alvarleg þessi áhrif verða er afar einstaklingsbundið. Sumir breyta viðhorfum sínum til lífsins og segjast hafa öðlast aukinn þroska í gegnum áfallið. Fyrir aðra getur áfallið verið upphafið af ævilöngum andlegum erfiðleikum.

Maður missir eitthvað
Kringumstæður geta valdið áföllum þannig að skyndilega er eins og endaskipti hafi orðið á tilverunni sem áður virtist örugg og eðlileg. Áföll geta líka læðst aftan að manni. Áfall er alltaf tengt upplifun alvarlegra atburða. Maður upplifir eitthvað s.s. alvarleg slys eða missi, til dæmis kærasta eða vin, heilsu, sjálfstraust, trúna á að lífið sé gott eða öryggistilfinninguna.

Tíminn læknar ekki öll sár
Þeim mun ofsalegri, áhrifameiri og ófyrirsjáanlegri sem atburðurinn er, þeim mun meiri hætta er á að maður verði fyrir áfalli sem læknast ekki sjálfkrafa með tímanum. Ungmenni sem hafa orðið vitni að slysum, lent í umferðaróhöppum, hafa orðið fyrir árás eða upplifað önnur lífshættuleg eða ofbeldisfull atvik, geta átt mjög erfitt með að jafna sig á eftir.

Sumir geta sagt frá þeirri reynslu sinni að hafa endurupplifað sömu tilfinningar mörgum árum síðar og komu fram þegar atburðurinn átti sér stað. Einnig geta sumir sagt frá því að hafa í framhaldi atburðarins þróað með sér þunglyndi, kvíða og aðra vanlíðan.

Hversdagslegt stress og smávandamál eru sjaldan þannig að fólk verði fyrir stóráföllum. Það ber þó að hafa í huga að það verður að leysa litlu vandamálin áður en þau verða stór, þannig að þau verði ekki óyfirstíganleg.

Það geta til dæmis verið hlutir eins og:
-að leiðast skólanámið
-að rífast við foreldra sína um peninga, skróp o.fl.
-að vera að gera of mikið í frístundum fyrir utan skólann
-að hafa of miklar skyldur heima við
-að fá of litla vasapeninga
-að vera haldinn prófkvíða

Líkamleg hættumerki
Líkaminn lætur vita og sendir frá sér hættumerki þegar hann hefur mátt þola of sterkar tilfinningar eða langvarandi streitu. Ef við erum vakandi fyrir skilaboðum líkama okkar getum við tekið eftir því hvenær við verðum að stoppa og velta því fyrir okkur hvort allt sé eins og það á að vera. Kannski er hægt að leysa smávandamál áður en þau verða stór. Og ef við þurfum á hjálp að halda við eitthvað erfitt er það oft líkaminn sem lætur okkur fyrst vita af því.

Maður getur fundið fyrir alls konar viðbrögðum. Algengust þeirra eru:
-spenntir, þreyttir og aumir vöðvar
-svefnleysi
-verkur fyrir brjósti, í maga eða höfði
-svimi
-þreyta
-kröftugur hjartsláttur eða öndunarerfiðleikar

Alvarleg áfölll geta líka leitt til:
-ógleði og uppkasta
-þess að þurfa alltaf að pissa og stundum niðurgangs
-skjálfta / krampa sem maður ræður ekki við
-skyndilegur kaldur sviti um allan líkamann
-kröftugur hjartsláttur eða öndunarerfiðleikar
-sumir finna líka fyrir svima

Vísbendingar um þunglyndi eru:
-þegar maður íhugar að taka eigið líf af því að maður sér enga leið út úr vandanum
-þegar maður getur ekki hugsað skýrt
-þegar maður heldur að enginn geti hjálpað manni
-þegar maður hefur ekki yfirsýn yfir aðstæðurnar
-þegar maður byrjar að tala um sjálfsvíg til að ,,létta byrðinni af öðrum”
-þegar maður æðir um án þess að geta einbeitt sér að nokkru

Getur þú hjálpað?
Þegar við hittum einhvern sem er leiður og kannski ekki alveg í jafnvægi fáum við gjarnan löngun til að hjálpa honum. En það er ekki auðvelt að komast að því hvernig við getum hjálpað, eða hvort hjálp er vel þegin. Það þarf hugrekki til að hjálpa einhverjum sem líður illa. Oft sendir sá sem stríðir við vanlíðan frá sér þau skilaboð að maður skuli ekki koma of nálægt. En oftast þýðir það bara að manneskjan er leið yfir því að það sé eitthvað að og er kannski hrædd við að sýna umheiminum hversu veik og viðkvæm henni finnst hún vera. Þess vegna skaltu ekki halda aftur af þér þó að þú sért kannski svolítið óörugg/ur. Besta huggunin sem þú getur veitt er að vera til staðar fyrir þann sem líður illa, og að hlusta vel. Það hljómar kannski frekar ómerkilega, en það er mjög mikilvægt fyrir þann sem líður illa.

Passaðu sjálfa/n þig
Það er mikilvægt að við séum til staðar hvert fyrir annað - líka við erfiðar aðstæður. En það er jafn mikilvægt að hlusta á sjálfan sig. Maður getur, þegar maður er að hjálpa öðrum, hjálpað þeim svo mikið að maður gleymir að hugsa um sjálfan sig. Þetta verður bara allt of mikið. Til dæmis ef maður á vin eða vinkonu sem líður lengi mjög illa og hefur stöðuga þörf fyrir að tala - sem alltaf er leið/ur og gefur aldrei neitt í staðinn. Manni finnst að maður þurfi að vera til staðar, kannski af því að maður hefur sagt: „Þú getur alltaf treyst á mig".

Allt í einu getur manni fundist sér öllum lokið.
Það er alveg eðlilegt og er bara merki um að maður eigi að hvíla sig, hlusta á eigin líkama, tala við aðra og kannski segja svolítið frá. Það getur maður alveg gert og samt haldið áfram að vera jafngóður vinur.

Ef ég hefði bara vitað að það væri eðlilegt og að ég kæmist yfir það þá hefði ég ekki verið jafnhrædd/ur og viti mínu fjær.